بي‌بي‌سي عليه مهدويت (3)

با كمي بررسي مي فهميم، بيشترين حجم گزارش ها و مقاله هاي منتشر شده، در ميان رسانه هاي بين المللي غرب دربارة مهدويت از سوي بي بي سي انجام شده است؛در اين جا به بخشي از ديدگاه هاي بي بي سي در ارائه و شناساندن تفكر مهدويت و سم پاشي هاي اين رسانه، نسبت به مهدويت اشاره مي كنيم كه خوانندة محترم از لابه لاي آن به موضع گيري و تلاش هاي ضد مذهبي و ضد معنوي رسانه هاي غربي، از جمله بي بي سي نسبت به اسلام، تشيع و ايران اسلامي پي مي برد.

تعريف هاي جديد
در يكي از گزارش ها به قلم جمشيد برزگر، گزارشگر و مفسّر بخش فارسي بي بي سي ـ كه در نوامبر سال 2005 با نام «تعاريف و جلوه هاي تازة مهدويت در جمهوري اسلامي» منتشر شده است ـ موضوع مهدويت و توجه به آن از موضوع هاي جديد دانسته شده كه بعد از انقلاب اسلامي به آن توجه شده است، در حالي كه به اعتقاد معماران انقلاب اسلامي؛ مهدويت، از عوامل اصلي جهت دهنده و زيربناي انقلاب اسلامي بوده است.
در ادامة اين گزارش، نويسنده، توجه به مسجد مقدس جمكران را به بعد از انقلاب نسبت مي دهد و مي نويسد: باورهاي مربوط به مسجد جمكران را بيشتر دانشمندان ديني به رسميت نشناخته اند با اين همه، اين مسجد، اکنون موقعيتي منحصر به فرد پيدا کرده و يکي از شلوغ ترين مکان هاي مذهبي در ايران است.
بر خلاف اين ادعا از گذشته هاي بسيار دور، دانشمندان بزرگ شيعه به اين مسجد توجه داشته اند و داستان هاي بسياري از حضور آن ها در اين مسجد مقدس، ثبت شده است و هيچ كدام از انديشمندان، وجود اين مسجد و اعتبار آن را رد نكرده اند.
نويسنده با اشاره به رواج برخي خرافات دربارة مهدويت، توجه سياستمداران و نظام جمهوري اسلامي را عامل نشر خرافات مي داند و مي نويسد: شماري از منتقدان، رويکردهاي تازه گسترش يافته دربارة مهدويت و سياست و حکومت جمهوري اسلامي را مسبب رواج اين باورها مي دانند با ژست دايه اي دلسوزتر از مادر و تأکيد مي کنند، پيامد چنين امري در نهايت سست شدن ايمان و باور مذهبي مردم خواهد بود و به چيزي جز جايگاه مذهب در جامعه آسيب وارد نمي كند.
آوردن نظر منتقداني كه نامي از آن ها به ميان نمي آيد و نگفتن نظر موافقان، اين ذهنيت را ايجاد مي كند كه اين، ديدگاه همين مفسر و حاميان او است. شيوة بيان چند پهلوي مطلب و ارائة ديدگاه رسانة ياد شده، از زبان گروه هاي نامعلوم، از روش هايي است كه اين رسانه ها براي سم پاشي هاي سياسي و مذهبي خود استفاده مي كنند در حالي كه اگر اين مفسر و مفسران ديگر اين رسانه ها، به تاريخ توجهي مي كردند، متوجه مي شدند، انحراف هاي بزرگي مانند بابيت ـ كه به دليل تمسك به خرافات و سوء استفاده از معارف مهدويت به وجود آمد ـ به علت نبود آگاهي مردم و حمايت هاي مالي استعمارگران خارجي بود در حالي كه توجه سياستمداران به مهدويت، در جمهوري اسلامي پيش از انقلاب، منجر به انقلاب اسلامي شد و بعد از انقلاب، حركت بزرگ مبارزه با استكبار جهاني را به وجود آورد.
در اين گزارش، فعاليت هاي انجام شده، در حوزة مهدويت به دو گروه، تقسيم شده است: انجمن حجتيه و گروه جديدي که پيشينة امنيتي و اطلاعاتي دارند با دولت جديد مرتبط هستند و بدون درك ريشه داريِ موضوع مهدويت در باورهاي شيعي و كاركرد مهدويت در ساختار تشيع، برخي شايعات دربارة ارتباط دولت نهم با مهدويت را مبنا قرار داده اند و تلاش مي كنند، سوء استفادة سياسيون از مهدويت را القاء نمايند.

پژوهشگران بي پژوهش
«موج تازة گرايش به مهدويت در ايران و ريشه هاي آن» نام پژوهشي است كه به قلم مهدي خلجي در بي بي سي منتشر شده است، اين پژوهشگر با اشاره به توجه نسل جوان ايران به شعاير ديني و آيين هاي مذهبي به ويژه دربارة امام دوازدهم ادعا مي كند: افزايش رويکرد جامعة جوان ايران به آيين هاي ديني به ويژه آداب و شعاير مربوط به امام دوازدهم شيعيان در سال هاي اخير، نشانه اي بر روند رو به رشد عرفي شدن (جداشدن نهادهاي ديني از نهادهاي حکومتي) جامعه و فاصله گرفتن آن از ايدئولوژي اسلامي ارزيابي مي شود.
اين نظريه، نمونه اي از نظريات بي پايه اي است كه برخي نظريه پردازان رسانه هاي غرب منتشر مي كنند، بدون اين كه پژوهشي درباره آن انجام داده باشند. از طرف ديگر به اعتقاد بسياري از بزرگان دين از جمله معمار بزرگ انقلاب، شعاير ديني، اسلام و انقلاب را زنده نگه داشته اند و ايدولوژي اسلامي در كنار همين شعاير و آيين ها مانند عاشورا، گسترش پيدا كرده و ميان مردم ريشه گرفته است.
در بخشي از اين پژوهش با نام «مسجد جمکران، نقطة آغاز» نويسنده مدعي است، رواج تفكر مهدويت از مسجد جمكران شروع شده و امروزه در ايران به اين گستردگي رسيده است. در ادامه، نويسنده تلاش مي كند با القاي اين موضوع ـ كه اين مسجد بر اساس خواب و خرافات، بنا شده است ـ در باورهاي امروز شيعيان دربارة مهدويت، خلل وارد كند. پژوهشگر بي بي سي مي نويسد: مسجد جمکران ـ که در روستايي به همين نام در نزديکي شهر قم قرار دارد ـ بر پاية خواب يکي از اهالي اين روستا، ساخته شده است و در آن، چاهي وجود دارد که برخي مردم با طي مراحلي، عريضة خود به امام زمان را درون چاه مي اندازند به اين اميد که وي، آن ها را بخواند و حاجت نويسندگان نامه را روا کند.
اگر اين پژوهشگر به يكي از كتاب هايي مراجعه مي كرد كه دربارة تاريخچة مسجد مقدس جمكران نوشته شده است، متوجه مي شد، كه اين جريان در در خواب بلكه در بيداري اتفاق افتاده است.
جالب است، اين نويسندگان و گزارشگران بدون اشاره به ماهيت مسجد بودنِ مسجد مقدس جمكران ـ كه زايران در آن نماز امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشريف را به جا مي آوردند و آثار تربيتي مهمي كه اين مسجد دارد ـ نظر خود را به چاه اين مسجد معطوف مي كنند كه در برابر اهميت مسجد، اعمال و نماز و آثار آن، اهميتي ندارد.
اين پژوهشگر در ادامه با اشاره به تاريخچه اي خود ساخته از توجه به مهدويت در طول تاريخ، بابيت و بهاييت را در جايگاه مذهب معرفي مي كند و آن را از عوامل توجه به مهدويت در دورة قاجاريه مي شمارد در حالي كه بابيت و بهاييت به اعتقاد بزرگان شيعه، انحراف و سوء استفاده از موضوع مهدويت بود كه استعمارگراني مانند انگليس و روسيه به آن دامن زده، از آن حمايت كردند و اكنون بهاييت با حمايت صهيونيست هاي اشغالگر فعاليت مي كند.
اين پژوهشگر در ادامه با اشاره به کارکرد سياسي پديدة «آخرالزمان» بدون درك نياز بشر امروز به موضوع موعودگرايي در جهان به ويژه در غرب ـ كه منجر به توجه ويژة غرب به آخرالزمان شده است ـ توجه به اين موضوع را در ايران، ضعف و سقوط حكومت ها دانسته و گفته است: از نظر تاريخي، مسأله «آخرالزمان»، تلاش براي انطباق دوران معاصر بر آن و پيوستن حکومت موجود به حکومت امام دوازدهم در دوره هايي رواج يافته است که اقتدار حکومت ضعيف بوده است و مشروع بودن آن، جاي ترديد دارد در حالي كه توجه به موضوع مهدويت و مباني فكري شيعه، باعث آگاهي و هماهنگي مردم ايران شده و موجب شكل گيري نظام جمهوري اسلامي، قدرت گرفتن آن و تاثير بسيارش در معادله هاي بين المللي شده است.
اين پژوهشگر، اعتقاد مردم ايران به ويژه جوانان به مهدويت را دليل سرخوردگي آن ها مي داند و مي نويسد: شايد گرايش مردم به ويژه جوانان به تفسير ويژه اي از مهدويت، نشانة پيشرفت فرايند عرفي شدن باشد؛ ولي اين شرايط موجود، نوعي سرخوردگي است و ممكن نيست، جامعه را از درون به مرحلة سياسي تازه اي وارد کند.
اين تفسير در حالي است كه بعد از انقلاب اسلامي، تفكر مهدويت در جايگاه راهكاري مؤثر، به جهان شناسانده شده است و در بحران انديشه هاي به بن بست رسيدة غرب، روشي براي نجات بشريت از بن بست پوچي ارائه مي كند.
اين نويسنده بدون درك مهدويت، با نگاهي جامعه شناسانه به گسترش توجه به مهدويت در جامعة ايران (بدون در نظر گرفتن گسترش موعودگرايي در جهان امروز ) ، اميدِ ساخته شدن مدينة فاضلة مهدوي را ـ كه از ابتداي اسلام مطرح شده است ـ از نشانه هاي پوچي جوانان ايراني مي داند در حالي كه مهدويت در تاريخ و موعودگرايي در هر جاي جهان، نشانة اميد و پوپايي بوده است، جالب است، اين پژوهشگران به نقش مهدويت در شكل گيري انقلاب اسلامي ايران اعتراف مي كنند و اكنون بر پاية توهم هاي خود، همين تفكر را سبب پوچي جوانان اين سرزمين و اين انقلاب مي شمارند.

كوته بينان
در گزارشي كه به قلم تام پورتئوس در بي بي سي منتشر شده است، نويسنده با هدف كشف «ارتباط انتخاب محمود احمدي نژاد به رياست جمهوري و اعتقاد رو به گسترش ايرانيان به ظهور نزديك امام زمان» سفري به ايران كرده و از مسجد مقدس جمكران ديدار كرده است، اين گزارشگر بعد از توصيفاتي از فضاي اين مسجد به موضوع اعتقاد مردم به مهدويت پرداخته و نخست با اشاره به گروه انحرافي انجمن حجتيه بدون ارائة هيچ مدركي، مسؤولان نظام را از اعضاي اين گروه شمرده است و گمان كرده، هر كسي دربارة انديشة مهدويت فعال باشد، يكي از اعضاي انجمن حجتيه است، اين گزارشگر با اتهام رابطة جذب رأي مردم به دكتر احمدي نژاد و ارتباط آن با انديشه هاي رئيس جمهور دربارة مهدويت، گفت و گو و ارائة اين تفكر ناب را به جهانيان، نوعي فريب مردم مي داند در حالي كه اين تفكر در وجود هر شيعه اي، ريشه دوانيده است و مهدويت، يكي از اركان شيعه است.
اين گزارشگر مدعي است: در سال هاي اخير، اعتقاد به بازگشت امام غايب به سرعت ميان همة مردم رشد کرده است.
اگر اين گزارشگر در دوران دفاع مقدس اواخر انقلاب و يا پيش از انقلاب به ايران مي آمد و رابطة تفكر مهدويت را با انقلاب اسلامي و بسياري از باورها و اعتقادات مردم شيعة جهان بررسي مي كرد به نتايج بسيار جالب تري مي رسيد و متوجه مي شد، اين تفكر در همة رويدادهاي سازندة شيعيان جهان، تاثير مستقيمي داشته است.
مواردي كه در اين جا آمد، بخشي از دروغ پردازي ها و سم پاشي هاي بنگاه سخن پراكني انگلستان است كه در چند سال گذشته، تلاش كرده است با استفادة ابزاري از مهدويت، افزون بر تحليل هاي مغرضانه دربارة سياست هاي نظام جمهوري اسلامي ايران، اطلاعات نادرست و دروغين دربارة مهدويت به مخاطبان خود ارائه دهد و به اندازة خود از گسترش انديشه هاي مهدويت ـ كه اكنون بسيار مورد توجه انديشمندان غربي قرار گرفته است ـ جلوگيري كند.
توجه ويژة انديشمنداني مانند ميشل فوكو ـ كه از فيلسوفان معروف فرانسوي است ـ به موضوع انقلاب اسلامي در ايران و ريشه هاي آن ـ كه مهدويت را يكي از عوامل سازندة اين انقلاب بيان مي كند و تفكر شيعه را ابزاري كارآمد در به وجود آوردن سياست معنويت در برابر سياست سكولار غرب در جهان مي داند ـ هراس سردمداران سرمايه داري غرب را از گسترش انديشه هاي استكبار ستيز مهدويت بر انگيخته است كه نتيجه اش، برخوردهاي گوناگون با اين انديشه از رسانه هاي گوناگون مانند فيلم هاي سينمايي، گزارش هاي تلويزيوني، سايت هاي اينترنتي و ...بوده است.
بايد توجه داشته باشيم كه، پژوهشگران، مفسران و گزارشگران اين رسانه ها، امكان دسترسي به همة اطلاعات لازم دربارة انديشه هاي شيعه را دارند با اين حال با وارونه جلوه دادن و دروغ پردازي تلاش مي كنند، انديشه اي مسخ شده را به نام انديشة تشيع منتشر نمايند.