مرکز مجازی مهدویت
جمعه 4 اسفند 1396

در محضر حضرت آيت الله العظمى مكارم شيرازى (دامت بركاته)

اين روز را كه در حقيقت در امتداد غدير و بلكه خود، غدير ديگري است و روز بيعت و تجديد عهد با امام زمان(عج) است، به محضر حضرت عالي رسيديم، تا از بيانات و رهنمودهاي شما استفاده كنيم و از اين كه ما را به حضور پذيرفتيد، بسيار سپاسگزاريم.در ابتدا اجازه مي خواهم كه به اختصار به معرفي مركز تخصصي مهدويت و برخي اهداف و برنامه هاي آن و نيز بعضي از كارهايي كه تاكنون صورت گرفته،بپردازم.اجمالاًعرض مي شود، مركز تخصّصي مهدويّت، با همت برخي شخصيت هاي فرهنگي به ويژه حضرت حجت الاسلام و المسلمين حاج آقاي قرائتي (دامت توفيقاته) و حمايت هاي مقام معظم رهبري (دام ظله) ايجاد شده است. اين مركز، وابسته به بنياد فرهنگي حضرت مهدي موعود (عج) و به عنوان تنها مركزي است كه به صورت آموزشي، پژوهشي، تبليغي و هنري دربارهِ حضرت مهدي(ع)، مشغول فعّاليّت است.
از جمله اهداف اين مركز، پرورش اساتيد و تربيت مبلغان در اين موضوع، گسترش و تعميق مباحث مهدويت در سطح جامعه و دفاع از فرهنگ غني و اصيل مهدويت در برابر شبهات داخلي و خارجي، است.
در اين مركز، هم اكنون بيش از يكصد نفر از طلا ب و فضلا مشغول به تحصيل هستند. اين دوره چهارمين دوره آموزشي اين مركز است - سه دوره تربيت مدرس و يك دوره سطح سهِ حوزه. - الحمدللّه هم چنان كه مستحضر هستيد به تازگي با همت و تلاش بعضي از آقايان و عنايت حضرت عالي، اين مركز به عنوان يكي از مراكز تخصّصي حوزه و با نام به تصويب رسيد و از ابتداي سال گذشته بيست و پنج نفر از طلاب در مقطع سطح سه، مطابق مقررات حوزه، گزينش شدند كه هم اكنون مشغول به تحصيل هستند. در اين رابطه، سرفصل ها و دروسِ سطح چهار هم آماده شده است، كه به محض كسب مجوز براي سطح چهار، گزينش طلاب در اين مقطع هم انجام خواهد شد، ان شاء اللّه.
گفتني است كه اين مركز، در راستاي اهدافي كه دارد، در تلاش است شعبه هايي را در مراكز برخي استان ها مانند: مشهد، اصفهان و... تأ سيس كند؛ كه بحمداللّه در اصفهان مركزي به همين نام تأ سيس شده كه فعاليّت هاي آموزشي و تبليغي شايان توجهي دارد و در مشهد الرضا(ع) نيز در حال تشكيل است.
از ديگر فعاليت هاي اين مركز، انتشار فصلنامه اي علمي - تخصصي با نام است كه مورد استقبال حوزه ها و مراكز علمي قرار گرفته است؛ به طوري كه تمام شماره هاي آن، با وجود چاپ هاي متعدد، ناياب است.
از جمله برنامه هاي اين مركز، تشرف به محضر مراجع بزرگوار، جهت استفاده از بيانات و رهنمودهاي آنان است.
عرض پاياني من، درخواست از حضرت عالي، براي تاكيد و اهميّت دادن بيش تر به مباحث مهدويت در حوزه هاست؛ زيرا همان طور كه مستحضر هستيد، اين مباحث به دلايل اعتقادي، سياسي و اجتماعي از اهميت به سزايي برخوردار است و متأ سفانه در طول بيست و پنج سال پس از انقلاب، به خاطر برخي جهات، از جمله اتهام وابستگي به انجمن حجتيّه، آن گونه كه شايستهِ اين مباحث است، به آن پرداخته نشده است.
مهدويت، با توجه به نگاه و رويكرد جدي به آيندهِ انسان و پايان تاريخ و با توجه به زمينه ها و پشتوانه هاي عميق اعتقادي و فرهنگي، كه در پيروان و عاشقان خود دارد، مي تواند از مهم ترين عوامل رشد جامعه و نجات از ركود و انحطاط باشد؛ هم چنان كه بيش ترين سهم را در ايجاد نشاط و اميد به آينده و بسيج جوانان و توده هاي مردم دارد.
در اين زمينه سخن بسيار است، ولي بيش از اين مصدع نشوم. بار ديگر از اين كه جمعي از فرزندانتان را به حضور پذيرفتيد، تشكر مي كنم. اميدوارم بتوانيم از اين فرصت پيش آمده نهايت بهره را ببريم و بيانات و رهنمودهاي حضرت عالي را چراغي فراراه فعاليت هاي خود و اين مركز قرار دهيم.
بسسم الله الرحمن الرحيم و به نستعين و صلي الله علي سيّدنا محمّد و آله الطيبين الطاهرين، لا سيما بقيه` الله المنتظر، ا رواحنا فداه. )و لقد كتبنا في الزبور من بعد الذكر ان الارض يرثها عبادي الصالحون.
بررسي موضوع مهدويت، يك وظيفه است
از ديدار شما عزيزان، برادران عزيز و محترمي كه در رشته تخصّصي مهدويّت مشغول فعاليّت هستيد بسيار خوش بختم. حقيقت، اين است كه حوزه علميه قم، مسئوليّت هاي زيادي براي دفاع از حوزه تشيع دارد. يك بخش مهم آن، دفاع از حوزه مهدويّت است.
ايّام، ايّام شهادت حضرت امام حسن عسكري(ع) و آغاز سال روز امامت امام زمان (عج) است. معروف است كه ما، در روز شهادت امام حسن عسكري، با يك چشم اشك حسرت مي باريم و با يك چشم، اشك شوق. حسرت و اندوه، از اين مصيبت است كه امام يازدهم را از دست داده ايم و شوق، از آن نعمت الهي است كه در سايه امام زمان قرار گرفته ايم. بنابراين، اين ايام، با مسئله مهدويّت، تناسب زيادي دارد.
همان طور كه برادرمان اشاره فرمودند، مسئله مهدويّت، سال هاي زيادي بود كه تحت پوشش يك عناوين ديگر قرار گرفته بود و شكل و شمايل خودش را از دست داده بود و سبب شده بود كه عدّه زيادي از آن فاصله بگيرند. اگر كسي مي خواست درباره حضرت مهدي و حضرت حجت(ع) بحث كند، به او اتّهام حجتيّه بودن مي زدند و مشكلاتي براي او پيدا مي شد و يا به نفع گروه خاصي تمام مي شد، امّا به زودي معلوم شد كه بايد حساب ها از هم جدا كرد. ما كه نمي توانيم با حضرت مهدي(ع) خداحافظي كنيم! ما كه نمي توانيم درباره ايشان بحث نكنيم! براي شما عزيزان كه مشغول بحث بررسي در اين باره هستيد، روشن است كه عدهّ زيادي در طول تاريخ، از نام مقدّس سوء استفاده كرده اند. همين امروز، در ميان نامه هايي كه براي ما آمده است، نامه اي بود كه نوشته بود: !
اين سوء استفاده هايي كه در گوشه و كنار جهان اسلام، از مسئله مهدويت مي شود و شده است، مانع از اين نيست كه ما از اين مسئله اساسي، خودمان را كنار بكشيم.
حوزه علميّه قم، در شرايط فعلي، تنها پايگاه براي دفاع از اسلام و تشيع است. البته، اميدوارم حوزه علميه نجف هم با قطع شرٍّ اشغال كنندگان، بار ديگر زنده شود و به دفاع از حوزه تشيع بپردازد. حال با اين وضع، آيا نبايد رشته اي به نام مهدويّت، بررسي مسايل درباره حضرت مهدي(ع) را بر عهده بگيرد؟
مهدويّت، نقطه اميد بخش و زندگي ساز
به يقين بايد باشد، به خصوص اين كه مسايل مربوط به حضرت مهدي(ع)، در مركزِ حملات و تيراندازي هاي مخالفان قرار گرفته است! آنان مي دانند، ايمان به حضرت مهدي(ع)، سبب بالندگي و شادابي جامعه شيعه است. شيعه، به عشق او زنده است و به عشق او گام بر مي دارد. به واسطه انتظار او، هرگز، گرد و غبار يأ س، بر دل و جان شيعه نمي نشيند. نه تنها شيعه، اهل سنّت هم در انتظار مهدي هستند. تفاوت، فقط، در اين است .
مهدويّت، اجماعي است
مسئله قيام مهدي، از آغاز اسلام، در ميان مسلمانان مطرح بوده است. احاديث مهدي را دقت كنيد! نكته جالبي دارد.
پيغمبر اكرم مي فرمايد: درباره اصل وجود و ظهور مهدي بحث نمي كند، بلكه از نشانه ها و جزئيات مي گويد. معناي اين گفته، اين است كه اصل مسئله، براي مسلمانان زمان پيغمبر هم روشن بوده است و حضرت دارد شاخ و برگ را بيان مي كند. ما، در فقه، وقتي از بعضي از مسائل بحث مي كنيم، مي بينيم از اصل مسئله، كسي از امام سؤ ال نكرده، بلكه از شرايط، موانع، جزئيات سؤ ال كرده، مي گوييم، به قدري اصل مسئله، مسلم بوده كه درباره اصل آن، سؤ ال نمي شده، بلكه از شرايط و موانع و جزئياتش سؤ ال مي پرسيده اند! وقتي ما نگاه مي كنيم مي بينيم، بحث از خصوصيات ظاهر او و... است، معلوم مي شد كه از زمان پيغمبر، مسئله، خيلي روشن بوده است.
اين نكته نيز خيلي جالب است. امام سجاد، سلام الله عليه، موقعي كه در شام خطبه مي خواند، از مسائلي كه خودش را با آن معرّفي مي كند، مسئله حضرت مهدي است. شاميان، ساليان دراز، به سبب حكومت بني اميه و معاويه، نه تنها از حضرت علي(ع) دور شده بودند، بلكه از اسلام دور افتاده بودند!
امروز، مدارك روشني در دست است كه معاويه، از اصل اين كه نام پيغمبر در اذان برده مي شد، ناراحت بود و مي گفت: ! خوب، شاميان همه چيز را فراموش كردند، ولي از خطبه امام سجاد معلوم مي شود كه مهدي را فراموش نكرده بودند: ؛ يعني، مسئله، آن قدر روشن بود كه مردم شام هم با آن همه دوري از اسلام، با اين موضوع آشنا بودند. اگر اين، يك مسئله مجهولي بود، كسي كه نمي آيد به وسيله يك مسئله مجهولي، خودش را به مردم معرفي بكند! بنابراين، اين مسئله، يك مسئله بنيادي در اسلام است. شما عزيزان كه مشغول اين برنامه هستيد، مي دانيد كه اهل سنّت، كتاب هاي زيادي درباره مهدي نوشته اند. كتابي داريم كه يكي از دانشمندان اهل سنت نوشته است و آن را ناميده است.
مهدويّت، آب حيات است
خوب، اين مسئله، يك مسئله بسيار مهمّي است. اهميّت آن، وقتي روشن مي شود كه در بعضي از آيات، خوب دقت كنيد. در آيه شريف )قل اَرَا يتم ان اَصَبَح ماوِ كم غوراً فمن ياتيكم بماءٍ معين((ملك: 30) روايت داريم كه يك تفسير ، امام زمان است. آب، مايه حيات است. هر كجا يك چشمه آب هست، نشانه زندگي و حيات است. تا آب نباشد، هيچ چيزي نيست. در اين جا مي فرمايد، امام زمان، است. به همان اندازه كه براي زندگي مادي ما، آب جاري ضرورت دارد، به همان اندازه، براي زندگي معنوي ما، ياد امام زمان، عشق به امام زمان، انتظار امام زمان، لازم است.آن چه گل هاي فضيلت و شكوفه هاي انسانيّت را بر شاخسار وجود ما آشكار مي كند، همين يعني حضرت مهدي (عج) است.
همه شنيده ايم كه در روايت، حضرت مهدي (عج) به آفتاب پشت ابر تشبيه شده است. كار آفتاب در جهان مادّه چيست؟ نور آفتاب، مايه هر حركتي در كره زمين است. مي گويند، هر حركتي كه در كره زمين مي شود، به نور آفتاب مرتبط است. تمام موادّ انرژي زا، از نور آفتاب، است. سدهايي مي سازند و آب ها را پشت آن جمع مي كنند و با تونل هايي كه در آن مي زنند، آب را جاري مي كنند و برق را توليد مي كنند و در سايه برق، كارخانه ها كار مي كنند. وقتي نگاه مي كنيم، مي بينيم حركت آن ها، به نور آفتاب، است. آفتاب بر درياها مي تابد و آب ها بخار مي شوند و ابرها را تشكيل مي شوند و باران مي بارد و اختلاف درجه حرارت پيدا مي شود و بادها توليد مي شوند و ابرها را حركت مي دهند و باران ها مي بارد و پشت سد، جمع مي شود و توربين ها را حركت مي دهد و برق ايجاد مي شود.
نور آفتاب، سرچشمه همه زيبايي ها است! تمام گل هاي زيبا، تمام بال و پرهاي پرندگان زيبا، تمام رنگ هايشان، از تابش نور آفتاب است. وقتي وجود مهدي به نور آفتاب تشبيه مي شود، يعني حسّ و حركت و زيبايي و جنبش و حيات، از ناحيه حضرت مهدي (عج) است.
پرورش بندگان صالح، زمينه ظهور است
به هر حال، اميدوارم بتوانيم هم دوستان را روشن سازيم و هم دشمنان را بر سر جا بنشانيم. الان دارند پول خرج مي كنند براي اين كه چهره نوراني حضرت مهدي (عج) را در نظرها طور ديگري جلوه دهند! آمدند يك اشكالي را مطرح كردند. گفتند، شما مي گوييد: ! پاسخ اين اشكال، اين است كه ظلم و فساد، به تنهايي، براي ظهور حضرت كافي نيست. حضرت، وقتي ظهور مي كند كه جهان باشد: )و لقد كتبنا في الزبور من بعد الذكر ان الا رض يرثها عبادي الصالحون
ظلم و فساد، در عالَم زياد است. اگر ظلم و فساد، به تنهايي براي ظهور حضرت كافي بود، تا حالا حضرت ظاهر شده بود! ظلم به اندازه كافي هست! ما بايد را درست كنيم؛ يعني، يك گروهي انقلابي و قوي و هوشيار و بيدار و آگاه بايد باشند تا اين انقلاب حضرت مهدي(ع) آشكار بشود.
برادري سؤ ال كرده بود كه . گفتيم، در لغت عرب، تنها به معناي پدر نيست، بلكه به معناي نيز هست. اباصالح، يعني كسي كه صُلحايي در اختيار دارد. اين از اين آيه قرآن گرفته شده است: )و لقد كتبنا في الزبور من بعد الذكر ان الارض يرثها عبادي الصالحون((انبياء، 105)
خودسازي، مقدمهِ ظهور است
دعاي براي تعجيل ظهور، بسيار مهم است و مسجد جمكران، يك كانون بسيار مقدّس براي ياد مهدي(ع) است و دعاي ندبه، يك دوران تاريخ ولايت و نبوّت تا منتهي مي شود به تاريخ حضرت مهدي (ع). همه اين ها بوده است، امّا نبايد شيعيان، به اين ها قناعت كنند! آن چه لازم است، خودسازي و ديگرسازي است: )انّ الا رض يرثها عبادي الصالحون( دنيا، پر از فساد شده است و جنايتكاران دنيا، جنايت را به حدّ اعلا رسانده اند! شما ببينيد، دو دولت ياغي و جاني، تمام قوانيني را كه خودشان تصويب كرده اند، قوانين بين المللي و قوانين انساني و قوانين بشري، همه را زير پا گذاشتند! اسراييل، هر روز، مي كشد و ويران مي كند و از بين مي برد! آمريكاي جنايتكار هم مسابقه جنايت گذاشته است! نه تابع قانوني هستند و نه تابع حكمي و نه هيچ قانوني را در دنيا به رسميت مي شناسند و نه عاطفه انساني دارند و نه رحم! واقعاً، وقتي انسان مي بيند، اين همه از ملت مظلوم فلسطين كشته مي شود، خانه هايشان ويران مي شود، دنيا هم خاموش است، اين طرف هم مي بينيد كه جنايتكاران در عراق چه ها مي كنند، اين جا است كه ظلم و فساد، به اندازه كافي هست. بايد [ايجاد شود]، ان شاء الله، از نفس گرم شما، يك فعّاليّت همگاني بشود.
من، عرايضم را كوتاه مي كنم. شما عزيزان را به خدا مي سپارم. برنامه هايتان را مي ستايم. از امام زمان(ع) مي خواهم كه اِن شاء الله، بال و پر محبتش را بر سر همه شما و همه شيعيان و همه كساني كه براي نجات اسلام و تشيع زحمت مي كشند، بگستراند.
سطحي كردن مسئله مهدويت، خطري بزرگ
برخي افراد، بحث مهدويّت را امروزه خيلي سطحي كرده اند. آنان، بابي را به نام ملاقات گرايي باز كرده، مي گويند، بايد به دنبال ملاقات با آقا بود ملاقات با آقا، راحت است و اين فكر را در قالب كتاب ها و سخنراني ها و اخيراً به وسيله مجلهِ خود به شدّت ترويج مي كنند. مي خواستيم نظر شما را در اين باره جويا شويم. يك جريان ديگر هم هست كه مي گويد، ظهور نزديك است. در اين باره هم نظرتان را بفرماييد.
آيت الله العظمي مكارم : متأ سفانه، همين طور كه بيان كردند، يك عده سوء استفاده گر درباره اين مسئله پيدا شده اند. هميشه، از مهم ترين مسائل سازنده، از سوي بعضي بدترين سوء استفاده ها شده است. مسئله مهدويّت هم همين طور است. افراد نادرستِ گناهكارِ آلوده تحت عنوان مسايل مربوط به مهدويت، گاهي افراد را اغفال مي كنند و سوء استفاده مي كنند. در مجالس مي آيند مي گويند، چشم هايتان را ببنديد كه حضرت مهدي(ع) آمد و بوي حضرت مهدي(ع) را مي شنويم و ديشب حضرت مهدي(ع) را ديدم و...!
اين گونه برخوردها، يا ناشي از فكر كوتاه است و يا توطئه اي در كار است كه مي خواهند ابهت مسئله را بشكنند و خراب كنند! ما بايد به هوش باشيم و جلوي اين سوء استفاده ها را بگيريم! لباس روحانيت بسيار مقدّس است، ولي از همين لباس بسيار مقدّس، يك كسي ممكن است سوء استفاده بكند! ما بايد مراقب باشيم! آناني كه ناآگاهند، بايد بيدارشان كنيم و آگاهند، بايد با ايشان مبارزه كرد. آناني كه كساني كه مي آيند و خبر از نزديك شدن ظهور مي دهند، كارشان براي متزلزل كردن دل ها است! من فراموش نمي كنم كه قبل از سال 1414 هجري قمري، يك شايعه مفصلي پخش كردند كه در سال 1414 حضرت مي آيد!
هر كس وقت ظهور را تعيين كند، به ما دستور داده شده كه تكذيبش كنيم و او را آدم كذّاب و دروغ گو بدانيم! هر كسي ادعاي روِ يت كند، وظيفه مان اين است كه تكذيبش كنيم. مسايل مهدويت را نبايد به سطح پايين، نازل دهيم. امام زمان به اين كار راضي نيست! هميشه، ما، گرفتار دوستان نادان بوديم و دشمنان دانا! الان هم گرفتاريم. شما مي بينيد در مسايل عزاداري امام حسين(ع)، ما، هم گرفتار دشمنان دانا هستيم! و هم دوستان نادان! گاهي مسايل كفرزا را در مجالس عزاداري حسيني مي گويند. لا اله الا زينب، كفر است! بنابراين، در هر دو جبهه، بايد كوشيد. منتهي در اين دو جبهه، دوستان نادان را بيش تر بايد ارشاد كرد. حالا اگر يك جريان هايي باشد و يك حساب و كتابي، با آنان بايد مبارزه كرد! در همه اين مراحل، بايد با منطق برخورد كرد. منطق ما، الحمد للّه، در مسئله ظهور حضرت مهدي(ع)، خيلي قوي است. در اين باره، هم منطق عقل و هم آيه و هم در روايت و هم اجماع داريم.
آيا ما، مأ مور به درخواست و طلب ديدار حضرت هستيم؟ به عبارت ديگر آيا از جمله تكاليف شيعه در عصر غيبت، درخواست و تقاضاي ديدار با امام است؟ يا چنين تكليفي نيست؟
آيت الله العظمي مكارم: نه؛ ما، مأ مور نيستيم....
جزء تكاليف هست، حتي به صورت مستحب؟
آيت الله العظمي مكارم : نه؛ ما مأ مور نيستيم كه اصرار به ديدن حضرت داشته باشيم. كسي ممكن است خدمت حضرت مشرّف بشود، امّا آناني كه مشرّف شدند، خبري نمي دهند. آنان، تظاهر به اين مسايل نمي كنند. بر اساس رواج همين تفكر غلط، خيلي ها مي آيند پيش ما و مي گويند: ! نبايد يك چنين اميدي را و يا يك چنين فكري را در جامعه ايجاد كنيم. اِن شاء الله مي مانيم و ظهور حضرت را مي بينيم. و السلام علكيم و رحمه` اللّه و بركاته.