مرکز مجازی مهدویت
پنج شنبه 29 شهریور 1397

رجـعت در آثار اسلامی

 

مقدمه:

از آن جایی که مسئله رجعت از مباحث مهم و مورد توجه اندیشمندان به شمار می آید. مباحث فراوانی نیز پیرامون آن در مطرح گردیده، و کتاب های بسیاری در این زمینه به نگارش در آمده است که متأسفانه برخی از این آثار در گذر زمان از بین رفته و تنها نامی از آن ها در لابلای آثار موجود باقی مانده است. تحقیق حاضر به معرفی برخی از مهم ترین کتاب های نوشته شده در این رابطه که منتشر شده و اکنون در اختیار ماست همت گماشته است.

آثار باقی مانده در رابطه با رجعت

 متأسفانه بسیاری از این کتاب ها در گذر زمان از بین رفته و تنها نامی از آن‌ها در کتاب های رجال و فهرست باقی مانده است.

شیخ آغابزرگ تهرانی در کتاب خود سی کتاب را که در ادوار مختلف رجعت نوشته شده اند، معرفی کرده است.

برخی از مهم ترین کتاب های نوشته شده در زمینة رجعت که منتشر شده و اکنون در اختیار ماست عبارتند از:

الف) الرجعـة، اثر میرزا محمد مؤمن بن دوست محمد حسینی استرآبادی (شهید به مکه در سال 1088 ق.) تحقیق: فارس حسّون کریم، چاپ دوم: قم، انوارالهدی، 1417 ق. در این کتاب، پس از مقدمه ای کوتاه در زمینه لزوم رجوع به امامان در همه امور و تسلیم شدن در برابر آن‌ها، بیش از صد روایت در زمینه موضوع رجعت آمده است.

ب) الإیقاظ من الهجعـة بالبرهان علی الرجعـة، شیخ محمد بن حسن حرّ عاملی (م 1104 ق.)، در این کتاب که در سال 1075 ق. تألیف شده است، بیش از 170 روایت، ده ها آیه و دلایل و قرائن دیگر برای اثبات رجعت اقامه شده است.

ج) رجعت، محمد باقر مجلسی (م 1111 ق.) در این کتاب که به زبان فارسی نگاشته شده است، چهارده روایت در زمینه ظهور امام مهدی(ع) و موضوع رجعت، ارائه شده است.

گفتنی است، علامه مجلسی(ره) در کتاب بحارالأنوار نیز به تفصیل به موضوع رجعت پرداخته و حدود دویست روایت در این زمینه نقل کرده است.

د) الشیعـة و الرجعـة: کتاب علمی، تاریخی، ادبی، اخلاقی یتضمن فیه بحثاً تحلیلاً تحقیقاً عن مسئلـة الرجعـة مفصلاً، محمدرضا طبسی نجفی (م 1405 ق.) چاپ اول، نجف اشرف، المطبعـة الحیدریـة، 1375 ق.

در این کتاب که در سال 1375 ق. تألیف شده است، پس از بیان مباحث مقدماتی، در ضمن چند فصل، جایگاه رجعت در قرآن، ادعیه، زیارات، اجماع فقها و کلمات بزرگان بررسی شده است. در نخستین فصل این کتاب، 174 آیه قرآن که در روایات به موضوع رجعت تأویل یا تفسیر شده اند، به همراه روایات مربوط ارائه شده است.

آثار جدید در رابطه با رجعت

در سال های اخیر نیز کتاب هایی در این زمینه تألیف شده است که از آن جمله می توان به آثار زیر اشاره کرد:

1. رجعت یا دولت کریمه خاندان وحی(ع)، محمد خادمی شیرازی, ویراستار علی اکبر مهدی پور، چاپ دوم، قم، مؤلف، 1411 ق.

2. رجعت از دیدگاه عقل، قرآن، حدیث، حسن طارمی، چاپ نهم: قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1383.

3. رجعت یا بازگشت به جهان، محمدرضا ضمیری، چاپ اول: تهران، موعود، 1378.

4. بازگشت به دنیا در پایان تاریخ، خدامراد سلیمیان، چاپ اوّل: قم، بوستان کتاب، 1384.

5. الرجعـة أو العودة إلی الحیاة الدنیا بعد الموت، چاپ اوّل: قم، مرکز الرسالـة، 1418 ق.

نتیجه:

در این تحقیق برخی از منابع با مشخصات کامل معرفی شد که دسته ای از آن ها به زبان عربی ودسته دیگر به زبان  فارسی آمده است. در بعضی از این آثار به مباحث مطرح شده نیز اشاره مختصری گردیده است.



. ر.ک: الرجعـة أو العود إلی الحیاة الدنیا بعد الموت، چاپ اول، قم، مرکز الرسالـة، 1418 هـ .ق. صص 46ـ47.

. ر.ک: الذریعـة إلی تصانیف الشیعـة، ج1، صص 91ـ95؛ ج 7، ص 116؛ ج10، صص 161-163 و ج 11، ص 187.

 

[3] . معادل فارسی نام کتاب چنین است: بیدار کردن از خواب در زمینة استدلال بر رجعت.

. ر.ک: بحارالأنوار، ج 53، باب الرجعـة، صص 39ـ144.

 

 

 

کلمات کلیدی :
رجعتکتابآثار اسلامی